Dialog publiczno społeczny

Dialog publiczno-społeczny

Istotą działania ekonomii społecznej oraz różnego rodzaju organizacji pozarządowych jest zaufanie społeczne  i aktywność  obywateli, a także budowanie dialogu, będącego rodzajem pomostu między jednostką a organizacją. Polacy stosunkowo niedawno stali się społeczeństwem obywatelskim, działającym w oparciu o tzw. kapitał społeczny. Ich wielowymiarowe zaangażowanie w sprawy własne i kraju odbija się szerokim echem, szczególnie w społecznościach lokalnych. Amerykański politolog Robert Putnam definiuje kapitał społeczny na poziomie regionalnym jako zaufanie, normy i powiązania ułatwiające współpracę dla osiągnięcia wzajemnych korzyści. Normy, zaufanie i współpraca wewnątrz społeczności są zasobami kapitału, który przejawia się w różnorodnych formach wspólnego działania[1]. Definicja ta oddaje właściwie istotę funkcjonowania trzeciego sektora. Dzięki środkom pozyskiwanym z funduszy Unii Europejskiej Polacy zaczęli się liczniej zrzeszać w organizacjach pozarządowych, które w ostatecznym rozrachunku mają wpływ, nie tylko na życie małych społeczności, ale także na kształt demokracji, jako że obywatel zaangażowany w sprawy środowiska lokalnego, chętniej uczestniczy również w sprawach dotyczących kraju. Jak zauważa inny politolog Francis Fukujama w dobie konsumpcjonizmu, globalizacji i skrajnego indywidualizmu, ? należy angażować społeczeństwo w działania zmierzające do tworzenia grup wspomagających społeczności zarówno w drobnych, jak i w ważnych aspektach ich życia. Niezbędnym warunkiem nowoczesnej liberalnej demokracji jest właśnie społeczeństwo obywatelskie, które stanowi przeciwwagę dla państwa?[2].

Kapitał społeczny, podobnie jak inne formy kapitału, służy podwyższeniu efektywności funkcjonowania i rozwoju organizacji głównie poprzez ułatwianie współdziałania pomiędzy uczestnikami. Można wyróżnić sześć jego wyznaczników:

-        Uczestnictwo w sieciach. Kapitał społeczny nie może być tworzony poprzez indywidualne działanie na własną korzyść. Jest więc uzależniony od skłonności jednostek do działania w zbiorowości, do generowania nowych powiązań, kontaktów, a docelowo sieci.

-        Wzajemność. Kapitał społeczny oznacza działanie jednych osób dla korzyści innych nawet kosztem interesu własnego, oczekując, że to działanie zostanie w przyszłości odwzajemnione. W organizacjach, w których wzajemność jest silna, ludzie dbają o cudze interesy.

-        Zaufanie. Obecność zaufania wywołuje skłonność do podejmowania ryzyka przez uczestników organizacji, wynikająca z założenia, że inni zachowają się zgodnie z oczekiwaniami i będą się nawzajem wspierać.

-        Normy społeczne. Są one źródłem wewnętrznej, nieformalnej kontroli społecznej (?), są niepisanymi, ale powszechnie zrozumiałymi prawami, które określają jakie formy zachowania są pożądane, wartościowane i aprobowane w danym kontekście społecznym.

-        Wspólnota. Mieszanka zaufania, sieci, norm i wzajemności tworzy silną społeczność, gdzie istnieje wspólnie podzielana własność zasobów. Każdy uczestnik sieci ma dostęp do zasobów, ale nikt nie posiada ich na własność.

-        Proaktywność. Rozwój kapitału społecznego wymaga chętnego i aktywnego zaangażowania się ludzi we wspólne uczestnictwo w działaniu w obrębie wspólnoty. Ludzie proaktywni to obywatele organizacji[3].

Kapitał społeczny oraz istnienie społeczeństwa obywatelskiego to podstawa udanego dialogu między organizacjami i ludźmi, którzy są ich członkami, klientami lub zwykłymi obserwatorami rzeczywistości. Być może któregoś dnia, także osoby, których do tej pory nie interesowało szeroko pojęte działanie na rzecz społeczeństwa zapragną stać się częścią świata, który dzięki wysiłkom i zaangażowaniu, nierzadko zaledwie garstki ludzi, zmienia się na lepsze. Każdy rodzaj dialogu jest ważny, kiedy potrafimy się ze sobą porozumiewać, nasze relacje nabierają innej jakości. Organizacje pozarządowe wykorzystując chęć do działania i umiejętności swoich członków, pomagają ludziom, zmieniają wygląd otoczenia, dzielą się wiedzą, aktywizują do działania ?oporne? środowiska. Wszystko po to, aby żyło nam się choć odrobinę lepiej, szczególnie obecnie, w dobie kryzysu. Dialog publiczny, kapitał społeczny i nasze własne zasoby to wspólny potencjał, będący wartością samą w sobie. Pomagając  innym nic nie tracimy, a możemy tylko zyskać.

 

 

Wioleta Janiga

 


[1] Słownik społeczny, praca zbiorowa pod red. B. Szlachty, Wyd. WAM, Kraków 2004, s. 497 i 498.

[2] Europa i społeczeństwo obywatelskie. Rozmowy w Castel Gandolfo, praca zbiorowa, przygotował K. Michalski, wyd. Znak, Kraków 1994, s. 502.

[3] W. Dyduch, Kapitał społeczny organizacji pożywką dla przedsiębiorczości i innowacyjności, http://www.zti.com.pl/instytut/pp/referaty/ref42_full.html, (stan z dnia 6.08.2011).

 

 

Copyright © 2017 sapra. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Joomla! jest wolnym oprogramowaniem wydanym na warunkach GNU Powszechnej Licencji Publicznej.